Gdzie pokruszono serca i zatrzymał się czas. Recenzja książki „Ponury cień Sybiru”

Gdzie pokruszono serca i zatrzymał się czas. 

Recenzja książki „Ponury cień Sybiru”

Jak opowiedzieć o świecie, w którym głód wyznaczał rytm każdego dnia, a bezbronny człowiek musiał stawić czoła bezwzględnej machinie totalitarnego systemu? Odpowiedź na to dramatyczne pytanie odnajdziemy na kartach książki „Ponury cień Sybiru. Wspomnienia z zesłania” autorstwa Barbary Janczury. Ta niespełna 130-stronicowa publikacja to niezwykle poruszająca, intymna, a zarazem bezcenna lekcja historii, która rzuca snop światła na tragiczne losy polskich Sybiraków.

Sieroctwo na nieludzkiej ziemi

Książka stanowi zapis dramatycznych, rodzinnych wspomnień z czasów stalinowskich zsyłek. Centralnymi punktami tej opowieści są dziadkowie autorki – Anna i Wojciech Mielnikowie – oraz jej Mama, Anna (pieszczotliwie nazywana Nusią).

Dlaczego wciąż wracam do tamtych tematów? O roli dłutka pamięci.

Książki Barbary Janczury: Tryptyk Syberyjski, Kuferek różności, Mati Miał zaledwie 21 lat.

Na powyższym zestawieniu brakuje jeszcze mojego najnowszego tomu poezji „Dłutko pamięci”, który stał się bezpośrednią inspiracją do napisania tego artykułu.

Często zadaję sobie to pytanie. Dlaczego moje pióro, zamiast szukać tematów lekkich i beztroskich, wciąż krąży wokół cierpienia, historii i trudnych pożegnań? Odpowiedź kryje się w pojęciu, które niedawno zagościło na blogu – w „Tryptyku Syberyjskim”, a także w tytule mojego najnowszego tomu poezji: „Dłutko pamięci”. To nie tylko cykl historycznych wspomnień, ale przede wszystkim opowieść o przetrwaniu, ludzkiej niezłomności i miłości, która potrafi przetrwać najgorsze piekło.

Tytułowe dłutko to moje skromne narzędzie – pióro, którym próbuję ocalić od zapomnienia twarze i emocje. To powolna, czasem bolesna praca w twardym materiale ludzkich wspomnień, ale jestem ją winna tym, którzy sami już mówić nie mogą.

Co naprawdę skrywa mój „Kuferek różności”?

Mój proces twórczy przypomina czasem otwieranie starej, domowej szufladki ze skarbami. To właśnie w niej – w mojej książce „Kuferek różności” – zbieram

Co oznacza bycie „Świadkiem Historii”? Za kulisami nagrody IPN.

Co oznacza bycie „Świadkiem Historii”? Za kulisami nagrody IPN 

 

Kiedy zakładałam pierwszy blog „Związek Sybiraków – Terenowe Koło w Lubaczowie”, a później przelewałam te same wartości na karty mojej książki, przyświecała mi jedna myśl: ocalić od zapomnienia to, co kruche, a co stanowi fundament naszej tożsamości. Praca z historią przypomina czasem rzeźbienie w trudnym materiale. Wymaga cierpliwości, delikatności i uwagi, by z chaosu wspomnień wydobyć czyste, ludzkie losy. 

 

W 2022 roku to moje ciche, codzienne „dłubanie” w przeszłości zostało zauważone w sposób, którego zupełnie się nie spodziewałam. Miałam zaszczyt odebrać Nagrodę Honorową IPN „Świadek Historii

 

Gala, oficjalne przemówienia i podniosła atmosfera Instytutu Pamięci Narodowej – to wszystko potrafi oszołomić. Kiedy jednak opadły pierwsze, ogromne emocje, a statuetka spoczęła na moim biurku obok starych rodzinnych zapisków, poczułam przede wszystkim głęboką wdzięczność i potrzebę podzielenia się z Wami tą refleksją. 

 

Uroczyste wręczenie Nagrody Honorowej IPN „Świadek Historii”.  

--- 🔘 CZYTAJ WIĘCEJ / ROZWIŃ TEKST

Mamo, czy my tam umrzemy?” – 20 minut, które zmieniło wszystko.

Moi dziadkowie, Anna i Wojciech– jeszcze zanim ich świat zmienił się bezpowrotnie

Ciszę mroźnej wiosennej nocy rozdarł nagły, bezwzględny łomot kolb karabinów o drzwi. Sowieccy żołnierze NKWD wdarli się do środka z wymierzoną bronią. Brutalne, chropowate rozkazy i jedno krótkie zdanie: „Macie 20 minut na spakowanie”. Tylko tyle. Dwadzieścia minut na to, by porzucić całe dotychczasowe życie, dom i bezpieczną codzienność.

✂️ ---